به گزارش مشرق، روابط ترکیه و رژیم صهیونیستی در سال‌های اخیر به‌ویژه با سقوط دولت بشار اسد و افزایش نفوذ نظامی–سیاسی آنکارا در سوریه، به شدت رو به وخامت رفته است. رژیم صهیونیستی که تا پیش از این، محور تهدیدات خود را عمدتاً ایران و حزب‌الله می‌دانست، اکنون حضور نظامی ترکیه در همسایگی شمالی خود را به عنوان یک تهدید ژئوپلیتیک و مرزی قلمداد کرده و تلاش دارد با روش‌های مختلف از جمله حملات پیش‌دستانه، فشار خود را بر آنکارا افزایش دهد.

بر همین اساس ترکیه اخیراً با صدور درخواست اعلان قرمز اینترپل برای بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم صهیونیستی گامی مهم در برابر جنایات ضدبشری نتانیاهو در سطح بین‌المللی برداشته است. در واکنش، دفتر نخست‌وزیری رژیم صهیونیستی مطابق راهبرد همیشگی خود، اتهام «یهودستیزی» و «مظلوم‌نمایی» را در پیش گرفته و رجب طیب اردوغان را «دیکتاتوری ضدیهود» خوانده است. نتانیاهو نیز طی اظهاراتی صریح اعلام کرده: «حضور نظامی ترکیه در سوریه یک تهدید تمام‌عیار برای ماست و ما آن را تحمل نخواهیم کرد.»

ماجرای فرودگاه نظامی ابوظهور سوریه؛ روایت‌های متعارض آنکارا و تل‌آویو از یک عملیات

جدیدترین موج تنش در روابط رژیم و ترکیه در هفته‌های اخیر به بمباران پایگاه هوایی «ابوظهور» در حومه حلب بازمی‌گردد. به نقل از وب‌سایت اسرائیلی «وای‌نت» (Ynet)، این حمله تنها چند ساعت پس از بازدید یک هیئت نظامی عالیرتبه از ارتش ترکیه از این پایگاه انجام شده است. با این حال، وزارت دفاع ترکیه به‌سرعت این ادعا را رد کرده و اعلام کرد که هیچ هیئت نظامی ترکی در آن زمان در پایگاه حضور نداشته است.

از سوی دیگر، به نقل از روزنامه اسرائیلی «جروزالم پست» (The Jerusalem Post) و منابع امنیتی رژیم صهیونیستی، هدف اصلی از این حمله، جلوگیری از ایجاد یک پایگاه راداری پیشرفته و استقرار سامانه‌های پدافند هوایی توسط ترکیه - برای پوشش راداری و پشتیبانی از پهپادهای تهاجمی نظیر «آکینجی» و «بایراکتار» - عنوان شده است. با این حال، مقامات ترکیه و سوریه این ادعا را به شدت تکذیب کرده و آن را صرفاً بهانه‌ای برای تجاوز و توسعه‌طلبی اسرائیل دانسته‌اند. همچنین تام باراک، سفیر آمریکا در آنکارا، نیز اعلام کرد که اطلاعات واشنگتن این ادعا را تأیید نمی‌کند و عملاً آن را رد کرده است.

نکته بسیار حائز اهمیت، فاصله مکانی این پایگاه است: ابوظهور تنها حدود ۷۰ کیلومتر با مرزهای ترکیه فاصله دارد، در حالی که این فاصله تا سرزمین‌های اشغالی به بیش از ۶۰۰ کیلومتر می‌رسد. این یعنی اسرائیل عملاً با بمباران این پایگاه، چتر امنیتی خود را به حریم مرزی ترکیه گره زده و به نوعی اعلام کرده است که حتی یک پایگاه ترکیه در سوریه نیز برایش خط قرمز محسوب می‌شود. جالب آنکه اسرائیل می‌توانست این عملیات را در زمان حضور ادعایی هیئت ترکی انجام دهد تا تلفات انسانی مستقیم برای آنکارا ایجاد کند، اما آگاهانه این کار را پس از خروج آنها (بنابر روایت وای‌نت) انجام داد تا یک هشدار نظامی (نه اعلان جنگ) را به بهترین شکل منتقل کند. شدت این تنش به حدی بود که تام باراک، سفیر آمریکا در آنکارا، صراحتاً اعلام کرد که منطقه «تنها یک قدم با درگیری مستقیم نظامی ترکیه و اسرائیل فاصله داشت.» از سوی دیگر، رسانه‌ها از تلاش‌های دیپلماتیک آمریکا و آذربایجان برای کاستن از تنش‌ها و یافتن راهی برای جلوگیری از برخورد مستقیم نظامی میان دو کشور خبر می‌دهند.

جمع‌بندی

واقعیت آن است که راهبرد رژیم صهیونیستی در مواجهه با تهدیدات، بازدارندگی پیشگیرانه و جنگ فرسایشی است؛ نه جنگ تمام‌عیار با یک ارتش عضو ناتو. اسرائیل ترجیح می‌دهد با بمباران زیرساخت‌های تازه‌ساختِ ترکیه در سوریه و ایجاد هزینه‌های مستمر، از گسترش نفوذ آنکارا جلوگیری کند، ولی هرگز به دنبال رویارویی رودررو با سربازان ترک نخواهد رفت (چرا که هزینه‌های سیاسی و نظامی آن برای تل‌آویو جبران‌ناپذیر است). با این حال، تشدید این حملات ممکن است ترکیه را به سمت واکنش‌های متقابل در شمال عراق یا حتی قره‌باغ سوق دهد که معادلات منطقه‌ای را وارد فاز جدید و پُرهزینه‌تری خواهد کرد. اسرائیل با اتکا به توان نظامی خود را در امان می‌داند، اما این تنش‌های مکرر، این رژیم را به سمت فرسایش راهبردی سوق خواهد داد و دوام این سیاست در بلندمدت، بسیار محل تردید است.

نویسنده: پوریا لوایی، کارشناس مسائل بین‌الملل